“Hatasız Lider Olmaz “ kitabının yazarı Sn. Çağlar Çabuk’la Söyleşi.

Geçmişten bugüne liderler, hatalar ve öğrettikleri.

“Hatasız Lider Olmaz” Kitabının yazarı Çağlar Çabuk’la ayın röportajını gerçekleştirdik. Yaşamı, mesleki kariyerini, kitabı hakkındaki düşünce ve oluşumu hakkında aydınlatıcı bilgiler aldık.

S & D Sanat: Sn. Çağlar Çabuk, kendinizden bahseder misiniz?

Çağlar Çabuk: 1992 yılından bu yana insan kaynakları, liderlik gelişimi ve örgütsel dönüşüm alanlarında çalışan bir profesyonelim. Finans, dış ticaret ve bankacılık başta olmak üzere farklı sektörlerde yöneticilik yaptım. 2008 yılında kurduğum Dördüncü Boyut Akademi çatısı altında liderlik gelişim programları, kültür dönüşümü, değerlerle yönetim, koçluk ve mentorluk sistemleri üzerine çalışıyorum.

Aynı zamanda Sürdürülebilir Eğitim Gelişim ve Mükemmellik Derneği’nin Kurucu Yönetim Kurulu Başkanıyım. Yazarlık benim için sahadaki deneyimimin düşünsel bir yansıması. Liderlik, insan ve kurum kültürü üzerine düşünmeyi ve üretmeyi sürdürüyorum.

S & D Sanat: Yazarlığa ne zaman başladınız? Bu süreci açabilir misiniz?

Çağlar Çabuk: Yazarlık, profesyonel kariyerimin doğal bir uzantısı olarak gelişti. İnsan kaynakları yönetimi, kurum kültürü ve liderlik alanında çalışırken, sahada gördüğüm sorunların ve gözlemlerin sadece eğitimlerle sınırlı kalmaması gerektiğini düşündüm. İlk kitabım 2009’da yayınlandı. Kitaplarımda mobbing, koçluk ve toplumsal cinsiyet ve iletişimde yumuşak güç kullanımı konularını ele aldım.

Zamanla şunu fark ettim: Liderlik konuşulurken hep başarı hikâyeleri anlatılıyor ama kırılma anları, hatalar ve yüzleşmeler çoğu zaman görmezden geliniyor. Bu farkındalık beni yazmaya daha sistematik ve analitik bir şekilde yöneltti.

S & D Sanat: Yazmak sizin için ne ifade ediyor?

Çağlar Çabuk: Yazmak benim için düşünceyi berraklaştırma süreci. Konuşurken sezgisel ilerleyebilirsiniz ama yazarken kavramsal tutarlılık, tarihsel arka plan ve analitik çerçeve kurmak zorundasınız.

Aynı zamanda yazmak, deneyimi kalıcı hale getirmenin de bir başka yolu. Eğitim salonunda paylaşılan bir fikir sınırlı kalabilir; kitapta ise o fikir zamana karşı direnç kazanır.

S & D Sanat: Kitabınızı yazmak fikri nereden doğdu?

Çağlar Çabuk: Hatasız Lider Olmaz fikri uzun yıllar boyunca gözlemlediğim ve sorguladığım bir algı ve liderliğin sunuluş biçiminden doğdu. Liderlik literatürü çoğunlukla “kusursuz lider” anlatısını besliyor. Oysa tarih bize tam tersini söylüyor.

Spartaküs’ten Sezar’a, Jan Dark’tan Gandi’ye, Linkoln’den Gorbaçov’a kadar birçok lider; başarıları kadar hatalarıyla da tarihe yön verdi. Ben liderliği kültleştirilmiş bir yere koymak yerine insani bir zemine çekmek istedim. Çıkış noktam şuydu: Liderlik, hata yapmamak değil; hatayı fark etmek, sorumluluğunu almak ve dönüşebilmektir.

S & D Sanat: İş hayatıyla yazarlığı bir arada yürütmek zor olmadı mı?

Çağlar Çabuk: Aksine benim için çok besleyici bir süreç. Profesyonel deneyimler ve kurumsal disiplin analitik düşünmeyi, yazmak ise sorgulamayı ve farklı perspektifler geliştirmeyi gerektiriyor.

Ben bu iki alanı birbirini tamamlayan unsurlar olarak görüyorum. Sahadaki uygulamalar yazdıklarımı besliyor; yazdıklarım ise sahadaki yaklaşımımı derinleştiriyor.

S & D Sanat: Yazarken nasıl bir süreç yaşıyorsunuz? Ritüelleriniz var mı?

Çağlar Çabuk : Yazmaya başlamadan önce ciddi bir okuma ve not alma süreci geçiririm. Özellikle tarihsel liderleri ele alıyorsam, dönemin sosyo-politik koşullarını anlamadan metne girmem.

Ritüel olarak sabah erken saatleri tercih ederim. Zihnin daha berrak olduğu saatlerde taslak metni üretir, akşam saatlerinde ise eleştirel gözle yeniden okurum. Yazdığım metne mutlaka mesafe koyar, birkaç gün sonra tekrar değerlendiririm.

S & D Sanat: Gerçek hayatınız kitabınıza yansıdı mı?

Çağlar Çabuk: Dolaylı olarak evet. Kitap tarihsel liderleri ele alıyor ancak liderlik pratiklerini yıllarca kurumlarda gözlemlemiş biri olarak, analizlerimde günümüz yöneticilerinin yaşadığı ikilemler de var.

Gerçek hayattaki kriz yönetimi deneyimleri, hatayla yüzleşme biçimleri ve kurum kültüründeki kırılmalar kitabın yorum katmanına yansıdı.

S & D Sanat: Yazmak sizin için bir meslek mi yoksa bir tutku mu?

Çağlar Çabuk: Yazmak benim için öncelikle bir düşünsel sorumluluk. Ticari bir faaliyet olarak değil; üretim ve katkı alanı olarak görüyorum.

Tutku boyutu elbette var; çünkü yazdığım tüm kitaplarımda odaklandığım konular yaşam felsefemin, düşünüş biçimimin, görüşlerimin dayandığı yerler. Düşünmek, sorgulamak ve bunu kalıcı bir metne dönüştürmek benim için entelektüel bir ihtiyaç.

S & D Sanat: Kitapların ruhu gerçekten kalpler midir?

Çağlar Çabuk: Ben kitapların ruhunun cesaret olduğuna inanıyorum. Bir kitap, yazarı ne kadar samimi ve cesur bir yüzleşmeye girmişse o kadar canlıdır.

Kalp metaforunu çok değerli buluyorum; çünkü yazılan her metnin taşıdığı bir niyet var. Eğer niyet hakikati aramaksa, kitap okurun kalbine de temas eder.

S & D Sanat: Kitabınızdaki liderlerin gerçekleri toplumda nasıl bir yer buldu?

Toplum genellikle liderleri ya kahramanlaştırır ya da tamamen reddeder. Oysa tarih daha gri alanlar barındırır.

Kitapta ele aldığım liderlerin birçoğu hem dönüştürücü hem de tartışmalı figürlerdir. Amacım onları yargılamak değil; kararlarının sonuçlarını, hatalarının bedellerini ve bu hatalardan çıkan dersleri görünür kılmaktı. Okurun liderliği daha eleştirel ve daha bütüncül değerlendirmesini istedim.

S & D Sanat: Hangi tür yazım alanını beğenip okursunuz?

Çağlar Çabuk: Tarih ve siyaset felsefesi alanında çalışan yazarları özellikle takip ederim. Liderlik bağlamında biyografi okumayı önemserim. Ayrıca sosyoloji ve psikoloji literatürü de benim için vazgeçilmez.

Benim için önemli olan yazarın popülerliği değil; analitik derinliği ve kavramsal tutarlılığıdır.

S & D Sanat: “Hatasız Lider Olmaz”ın oluşum sürecinden bahseder misiniz?

Çağlar Çabuk: Kitap yaklaşık iki yıllık bir araştırma, okuma ve yazım sürecinin ürünü. Önce tarihsel liderleri belirledim, ardından her biri için hata–karar–sonuç üçgeninde bir analiz çerçevesi kurdum.

Amacım biyografi yazmak değildi; liderliğin doğasını tartışmaktı. Bu nedenle her örneği günümüz liderlik pratikleriyle ilişkilendirdim. Metni tamamladıktan sonra ciddi bir editoryal süzgeçten geçirdik ve sonunda Ceres Yayınları tarafından yayımlandı.

S & D Sanat: Yazmaya yeni başlayanlar için önerileriniz neler?

Çağlar Çabuk: Öncelikle çok okumalarını öneririm. Okumadan yazmak mümkün ama derinlikli yazmak mümkün değil.

İkinci olarak, yazarken kusursuz olma baskısından kurtulsunlar. İlk taslak her zaman eksiktir. Önemli olan düşünceyi akıtmak, sonra onu işlemek.

Ve en önemlisi: Yazmak bir görünür olma çabası değil, bir düşünme pratiğidir. Eğer yazdıkları metin onları dönüştürüyorsa, doğru yoldalar demektir.

Zaman ayırdığınız için teşekkürler ve yayın hayatınızda başarılar diliyoruz.

Sabri Danabaş