Ülkemizde eğitimli gençlerin  işsizlik oranlari her geçen gün artiyor. Mesleki eğitim veren okullardan mezun olanların ise işsizlik sorunlari yok denecek kadar az. Meslek eğitim veren okullarin şartlarini dünya standardina yükseltecek alanlar ise istanbul’da kaderine terk edilmiş…

Ülkemizde genç işsizlik oranı 2025 yılında yüzde 15 olarak açıklandı. Bunların içinde herhangi bir mesleği ve eğitimi olmayan, iş aramayan, hatta “ev genci” olarak tanımlananların oranı yüze 31’e yükselmiş. İşsizlerin yüzde 49’unu yüksekokul mezunları oluşturuyor. Mesleki okulları bitirenlerin işsizlik oranı ise yüzde 9 civarında. Buna göre ülkemizde meslek okulları ile Milli Eğitime Bağlı Meslek Eğitim Merkezleri (MESEM) mezunlarında işsizlik sorunu olmazken, yüksekokul ile düz lise mezunlarında işsizlik oranlarının hızla yükseldiği dikkat çekmektedir.

Ülkemizde işsizliği azaltıp, kalifiye eleman yani usta ve kalfa ihtiyacını karşılamak için 1986 yılında Almanya örneğinden yola çıkılarak hazırlanan MESEM’ler Meslek Eğitim Merkezleri son günlerde eleştirilerin odağında. “Genç ve yüksekokul mezunu mesleksiz işsiz sayısının her geçen gün arttığı ülkemizde,  bireylere meslek kazandıran MESEM’ler ülkemizde neden eleştirilir?” sorusunu bu yüzden kendime defalaca sordum. Ben de hayatını usta olarak kazanmış, dört evladını alın teriyle yaptığı mesleğiyle büyütmüş, okutmuş bir babanın evladıyım. Her geçen gün azalan ustaların kıymetini bilenlerdenim. Konuyu belki de bundan dolayı kişiselleştirdim MESEMLERİ merak ettim. Sorularımın cevabını araştırırken de İstanbul özelinde MESEMLERLE alakalı karşıma ilginç konular çıktı. Özellikle Eğitim Sen’liler ile muhalefetin ağır bir dille eleştirdiği MESEMLER, AK PARTİ Hükümeti’nin 2021 tarihinde 3308 sayılı Meslek Eğitim Kanunu’nda yaptığı düzenlemeler ile işlevsel hale gelmiş. Ardından da Türkiye’nin her ilinde neredeyse birer tane MESEM okulları açılmış.

“Yeterli atölyeleri, laboratuvarları ve korunaklı staj merkezleri olmadan açılan MESEMLER’in bugün için hedeflenen ihtiyacı karşılayıp karşılamadığı şüpheli. Ancak yeterli iş güvenliği olmayan yerlerde staj yapan öğrencilerin yaşadıkları iş kazalarından dolayı MESEMLERİN kapatılmasını istemek, acımasızca eleştirmek de çözüm değil. MESEMLERİN modernize edilerek, çocukların güvenlikli bir şekilde hayata hazırlanmalarını sağlamak ise mümkün.

Ülkenin hem kalifiye eleman ihtiyacını karşılayıp hem de güvenlikli bir eğitimin üretime dönüşeceği,  MESEM’leri oluşturmak devlet için zor olmamalı. Bunalımda olan ya da eve kapanmış gençliğin mesleğini eline verip hayata kazandırıp, verimli bireylere dönüştürmek mümkün. Tüketen gençlikten üreten topluma MESEMLER doğru konumlandırıldığında geçiş yapılabilir. Doğru sonuçlar elde edebilmek için de her yere, apartmandan bozma binalara dahi MESEMLER açmak yerine uygun fiziki şartları olan bölgeler de pilot uygulamalar yapılabilir. Bugün usta ve kalfalık eğitimi veren MESEM binalarında  fiziki imkansızlıklar içinde gençler stajlarını dışarıda, güvenlikli olmayan atölyelerde yapmak zorunda. Oysa ihtiyacı karşılayacak imkanlara sahip kamusal alanlarda MESEMLER hayata geçirildiğinde öğrencinin güvenli staj yeri de şehir dışından gelenlerin barınma sorunları da aynı merkezde çözülecek uygulamalar olmalı. Aksi takdirde üreten, mutlu ve kendi kendine yeten bir nesli yetiştiremeyiz.

Bilmeyenler İçin Mesem Nedir?

MESEM: Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Mesleki Eğitim Merkezleridir. Çıraklık, kalfalık ve ustalık okullarının modernize edilmiş halidir. Geçmişteki sanat okullarının pratik ağırlıklı bir eğitime dönütürülmüş halidir. Öğrenciler haftanın bir günü okulda teorik ders alırken kalan günlerde anlaşmalı staj yaptıkları işletmelerde çalışırlar. Öğrencilerin staj ücreti, izin, yemek, yol, tatil günleri gibi hakları anlaşmalı işletmelere devlet tarafından ödenir. Aylıkları 8 bin beş yüz liradır. Son sınıf öğrencilerinin aylığı ise asgari ücretin en az yarısı kadar olmak zorundadır.Öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarına karşı sigortaları devlet tarafından karşılanır. Ortaokulu bitiren 14 yaş üstü  her kes yaş sınırına bakılmadan kabul edilir. Eğitim süresi dört yıldır. Yapılan düzenlemeler ile mezunlar artık Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi diploması almaya hak kazanmış sayılıyorlar.  Burada 34 ana alan ve bu alanlara bağlı 184 farklı alanda eğitim verilmektedir. Güzellik- Saç Bakımı. Motorlu Araçlar. Elektrik-Elektronik. Yiyecek-İçecek. Mobilya-İç Mekan. Makine Tasarım.Metal Teknolojisi.Moda-Tasarım. Bilişim. İnşaat. Kuyumculuk. Tarım-Hayvan Yetiştiriciliği.Muhasebe-Finansman gibi…